پيشگفتار جاذبهء نهج البلاغه سخن از نهج‌البلاغه و برترى آن ، پس از قرآن و سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله بر ساير گفته‌ها و انديشه‌ها ، سخنى است در رديف توضيح واضحات ، و موضوعى است كه هيچ محقّق اسلامى و غير اسلامى ، در شرايط كنونى ، خود را نيازمند به بحث پيرامون آن نمىبيند . كشش و جاذبهء نيرومند خطبه‌ها ، نامه‌ها ، كلمات قصار على عليه السلام كه توسّط سيّد رضى ( ره ) « 1 » در نهج‌البلاغه جمع‌آورى گشته كاملًا محسوس و قابل لمس است .

--> ( 1 ) . در سال 359 هجرى قمرى در بغداد در منزل ابواحمد حسين بن موسى ( 304 - 400 ) از بانويى پاك يعنى « فاطمه » دختر « حسين بن ابى محمّد اطروش » كودكى چشم به جهان گشود كه او را « محمّد » نام گذاردند و بعدها به « شريف رضى » ذوالحَسَبَيْن معروف گرديد . او در تمام آنچه از نياكان پاك خود به ارث برده بود نمونه و شخصى ممتاز شد . مرحوم سيّد رضى ( ره ) از اساتيد بزرگ همچون « شيخ مفيد » متوفّاى 413 « ابن نباته » متوفّاى 394 « هارون بن موسى تلعكبرى » متوفّاى 385 و « ابو على فارسى » متوفّاى 377 و « عبداللَّه بن مرزبان » نحوى معروف به « سيرافى » متوفّاى 368 استفاده كرده است . پدر شريف رضى ( كه طبق قانون وراثت قسمت قابل ملاحظه‌اى از فضايل او به فرزندش رسيده ) مردى با شخصيّت و صاحب نفوذ و متفكّر بود و شايد به همين جهت بود كه « عضدالدوله » از نفوذ اجتماعى او به وحشت افتاد و دستور داد او را به زندان بيفكنند و تا زنده بود او را آزاد نساخت ، هنگامى كه عضدالدوله از دنيا رفت و فرزندش « شرف الدوله » به حكومت رسيد دستور داد وى را از زندان آزاد كنند . و در همان ايّام زندان بود كه مادر سيّدرضى سرپرستى آنها را به عهده داشت و دست او و برادرش سيّد مرتضى را گرفت و براى درس خواندن به شيخ مفيد سپرد . شريف رضى ( ره ) « نقابت » و سرپرستى طالبيين و امارت كاروان‌هاى حجّ در مملكت اسلامى و نظر به مظالم و امور حسبيه را در سال 380 به عهده گرفت ؛ در حالى كه 21 بهار از عمرش بيش نگذشته بود ، « بهاء الدوله » تمام امور طالبيين را در تمام بلاد اسلامى در سال 403 به عهدهء او گذاشت ، و « نقيب النقبا » خوانده شد كه گفته‌اند : از ميان اهل‌بيت پيامبر جز امام على بن موسى الرضا عليه السلام ديگرى اين منصب را نيافته است . قرآن را در مدّت كوتاهى پس از آن كه سى سال از عمرش گذشته بود ، حفظ كرد و در « فقه » و احكام قوى و نيرومند بود .